zondag 25 oktober 2020

Leve de dwarsdenker, leve de complottist!

 

Willem Frederik Hermans zou ooit hebben gezegd dat helden niet geboren worden, maar gemaakt en Bertolt Brecht riep: “Wee het land dat helden nodig heeft.’ Het begrip held kent meerdere betekenissen. Een held is niet alleen hij die iemand het leven redt, maar kan ook iemand zijn die ergens voor staat, iemand die zijn principes koste wat kost verdedigt. Een held is iemand uit oude tijden, een ridder. Dergelijke helden bestaan nog steeds. Ridders bestaan, maar ze worden verguisd. We leven in een tijd waarin er slechts een waarheid mag bestaan, een systeem en het systeem maakt steeds meer gebruik van de technologie om het verzet op te sporen. Het verzet voorziet het systeem van allerlei etiketten met negatieve connotaties. Daar zijn trollen, complotdenkers, gekkies en populisten. Tegelijkertijd wordt een dwarsdenker geprezen en afgelopen jaar was de dwarsdenker zelfs het thema van de Boekenweek.

Het systeem laat toe dat er dwarsdenkers bestaan, maar tegelijkertijd dienen ze zich wel te conformeren aan het spook van de politieke correctheid. In de politiek speelt deze ontwikkeling eveneens een rol. Thierry Baudet benoemt het systeem, maar het systeem raakt aan zijn uitspraken gewend en incorporeert de nieuwe vogel als iemand met een eigen lied, zolang hij maar meezingt in het orkest.   

Een held Laatst kwam ik op YouTube een aflevering tegen van Nieuwsuur. De aflevering dateert van 17 oktober en handelde over Quanon. Ik had nog nooit van Quanon gehoord, maar leerde dat Quanon een nieuwe beweging is van mensen die menen dat de rijken en machtigen der aarde zich op grote schaal bezig houden met pedofilie. In deze uitzending ging het niet alleen om Quanon, maar werden complotdenkers geframed. Het leek mij een goed idee om mijzelf bekend te maken als complotdenker.

Als complotdenker ben ik ervan overtuigd dat de bewuste uitzending van Nieuwsuur een onderdeel vormt van een samenzweringstheorie die als doel heeft andersdenkenden belachelijk te maken. Ik zie de presentator als een schaap dat precies doet wat de overheid wil dat hij doet. Hij is niet in staat zelf te denken. Hij is als het ware een robot in dienst van het systeem. Ik neig ertoe te denken dat de overheid iedereen die niet politiek correct is, uit te willen sluiten. Voor het gemak noem ik de overheid ‘Het systeem’. Het systeem  wil burgers doen geloven dat iedereen die het systeem niet volgt, een complotdenker is. Welnu, zoals gezegd: ik ben misschien wel een complotdenker. Ik ben hoog opgeleid en beschouw mijzelf als een zelfdenker, een geus, zo iemand die zich in de 16e en 17e eeuw verzette tegen de bezetter.

De wereld kent ca. 200 landen. Er is niet een land dat van zichzelf kan zeggen dat het een perfecte democratie is. De meeste landen kennen nogal wat problemen en corruptie is als een virus dat welig tiert in de wereld, ook in Nederland. We hoeven alleen maar naar de VVD te kijken om die stelling bevestigd te zien. Er zijn wellicht een handvol landen die uitblinken door het feit dat het systeem er vrij goed werkt. De democratie is er weliswaar niet voor honderd procent aanwezig, maar de bevolking heeft voldoende mogelijkheden om misstanden aan te klagen en het rechtssysteem functioneert er redelijk. Die landen zijn Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Nederland en de Scandinavische landen. Toch constateer ik dat het democratisch rechtssysteem erodeert. Of die afkalving van democratische waarden te maken heeft met de toename van de macht van de E.U. durf ik niet te stellen, maar ik vermoed dit wel. De E.U. begint steeds meer te lijken op de voormalige Sovjet Unie.

In de Sovjet Unie werden tegenstanders van het regime opgepakt en naar Siberië gestuurd. In Nederland worden de tegenstanders weggezet als gekkies, als complotdenkers. Dat is slechts een methode. Wanneer iemand een andere visie verspreidt dan hetgeen gebruikelijk is, bestaat de kans dat hij wordt ontslagen. Ook landen moeten het ontgelden. Polen en Hongarije worden in de media zwart gemaakt, omdat de regeringen van die landen homoseksualiteit zien als een afwijking. Kennelijk mag dat niet van Brussel. Waar is de vrijheid van meningsuiting?

In diezelfde Sovjet Unie werden de andersdenkenden dissidenten genoemd. Ik zie mijzelf als dissident en ben er trots op. De dissidenten uit de Sovjet Unie werden door Europa en het vrije westen onthaald als helden. Ik vermoed dat Solzhjenitsjin de Nobelprijs kreeg, alleen vanwege het feit dat hij schreef over de Goelag en omdat hij schreef tegen het systeem, niet per se omdat hij zo goed kon schrijven. Ik beweer niet dat hij niet kon schrijven. Schrijven kon hij wel degelijk, maar er waren wel meer goede schrijvers die op grond van hun capaciteiten eveneens recht zouden kunnen hebben op de Nobelprijs.

Nu ben ik geen Quanon-aanhanger. Ik ben immers ook nog rationalist en iemand die open staat voor alle visies en kanalen. Ik luister dagelijks naar Radio 1 en in tegenstelling tot Thierry Baudet veroordeel ik de officiële media niet. Ik neem sommige zaken aan, andere niet.  Ik neem bijvoorbeeld niet zomaar aan dat Rusland de MH-17 uit de lucht heeft geknald, terwijl dat door de officiële media voortdurend wordt beweerd. Er heeft nog niet eens een proces plaatsgevonden. Ik vind de genomen maatregelen tegen corona buitensporig en belachelijk. Enkele voorbeelden: het RIVM roept maanden lang dat mondkapjes nergens toe dienen en er is nergens aangetoond dat mondkapjes daadwerkelijk helpen, toch worden ze straks verplicht. Ten tweede stierven in 2015 meer mensen door influenza dan nu door corona. (cijfers van het RIVM) Naar mijn idee worden we gehersenspoeld. Complot? Inderdaad! Niet voor niets noem ik mijzelf een complotdenker. Mijn motto is: Denk zelf na en geloof niet alles, geloof ook niet datgene wat ik net schreef. Onderzoek alles zelf. De media doen dat niet meer, uitzonderingen daargelaten (de affaire rond belastingontduiking > Trouw, enz. Dat had echter nauwelijks gevolgen, Nederland was en is nog steeds een belastingparadijs).

Waar ik me erg veel zorgen over maak is de teloorgang van onze democratische waarden. Ik constateer dat er steeds meer censuur is. Google en Facebook verwijderen berichten die niet voldoen aan de norm. Ben ik een complotdenker als ik zoiets constateer? De reguliere media zijn hier deels schuldig aan. Zij volgen alles klakkeloos en onderzoeken vrijwel niets meer. Daarnaast kan een kind zien dat er veel mis is in de wereld. De WHO wordt door niemand gecontroleerd. De leider van die club wordt gezocht en heeft geen verstand van virussen. Een ander deel van de schuld is te vinden bij ons Parlement. Onze parlementariërs zijn vrijwel allemaal zwakkelingen. Er is hooguit een handvol mensen dat de hersenen heeft om in te zien wat er gebeurt, maar ik vermoed dat zij geen vuist kunnen maken. Ik heb te weinig kennis om te kunnen zeggen waarom dat zo is.

Wat ik wel zie is dat Hugo de Jonge niet zo slim is, dat Grapperhaus een stuk slimmer is, maar foutjes maakt en dat Mark geen visie heeft. In welk land leven wij? Laten er daarom meer dissidenten komen, meer geuzen, meer dwarsdenkers! Ontrafel de complotten en richt het complottisme op!

Dordrecht, 20 oktober 2020

Orlando Furioso

O! Die Russen weer…

 

Hans de Bruin, hoogleraar technische bestuurskunde aan de TU Delft, schreef een essay over de zogenaamde Verdeelde Staten. Hij bedoelt hiermee dat er in de V.S. grote verdeeldheid bestaat tussen de republikeinen en de democraten en suggereert dat er hoe dan ook weer een nieuwe Trump opstaat, die ofwel links ofwel rechts kan zijn.

In die zin heeft Hans de Bruin volkomen gelijk. We zien dat het verschil tussen links en rechts aan het vervagen is, niet alleen in de V.S., ook hier. Groen Links ontpopt zich steeds meer als een liberale partij met een groen sausje en de VVD manifesteert zichzelf als de nieuwe Groenen op rechts.

In zijn essay maakt Hans de Bruin duidelijk dat de burger zich steeds meer laat leiden door zijn eigen gelijk en dat de technologie hem een handje helpt om zijn gelijk te krijgen door via algoritmes en zoekmachines hem precies datgene te laten vinden waarnaar hij op zoek is. Ook daarin ben ik het met hem eens en ik deel het idee dat zogenaamd populisme, overigens een term die bedacht is om de vijanden van het bestaande systeem in een kwaad daglicht te stellen, zowel links als rechts kan zijn.

Hij structureert zijn verhaal door een zestal punten te benoemen en die stuk voor stuk uit te werken. In het zesde punt komt een volledig onvoorziene aap uit de mouw. Hans de Bruin laat de Russische trollen weer eens opdraven. Het zou de Russische trol zijn die de tegenstelling opstookt. Wederom is het de Rus die het kwaad in de wereld brengt. Wederom worden de Russische trollenfabrieken van stal gehaald, alsof er in het westen geen mensen bestaan die de Russische bevolking trachten te beïnvloeden, alsof de V.S. en de E.U. geen propaganda bedrijven.

Ik citeer: “de Russische trollen. Die presenteren zich op internet als Amerikanen en zijn vooral actief rond onderwerpen die Amerika diep verdelen. Ze geven misleidende informatie en stoken tegenstellingen op. Bovendien wekken ze de indruk dat er heel veel steun is voor radicale opvattingen.” Waar is het bewijs, mijnheer De Bruin? Ik citeer: “hoewel er geen samenwerking tussen Trump en Moskou werd geconstateerd.” Staan die bewijzen misschien in geheime rapporten?

Vervolgens schrijft Hans dat je in Rusland trol kunt zijn van beroep. Inderdaad. We noemen dat gewoon propaganda. Hier bestaat dat ook. Hier worden de leugens eveneens verspreid. Wat ik dan vrij ironisch vind, is dat Hans schrijft dat “we ons niet laten misleiden door trollen.’ Als dat zo is, dan moet Poetin dat toch wel weten… Dan kunnen de trollenfabrieken gewoon worden opgeheven. Misschien moeten wij onze NGO’s dan ook maar eens opgeven.  Tenslotte komt de vraag aan de orde of in Nederland polarisatie kan optreden. Volgens Hans is het antwoord: nee. Volgens mij is het antwoord: Ja. We zien in het huidige Europa juist een steeds grotere polarisatie. We mogen in Nederland dan veel kleine partijtjes hebben, fragmentatie, maar we zien toch ook kluwens ontstaan aan de linker- en de rechterkant. Wat in Frankrijk gebeurt, kan hier ook gebeuren.

De onzin en de algoritmen worden gecontroleerd door degenen die de macht hebben. Trollen komen uit de oude wereld en maken deel uit van sprookjes. Wellicht wordt het tijd die trollen wat meer te voeden – ik doel daarmee niet op de fictieve trollenlegers die Hans in Moskou waarneemt - maar op de oertrollen, de trollen die zich losmaken uit de sproken en zich verzetten tegen de onzin die mensen als Hans de Bruin uitkramen.  

Dordrecht, Orlando Furioso

Tenslotte komen alle auteurs uit de moeders

 

Op 11 oktober jl verscheen in Trouw het essay De eeuwige prijzenkloof van Maaike Meijer. De vraag die zij hierin stelde is of vrouwen echt slechter schrijven dan mannen.

Ik weet niet of de liefde voor lijstjes voorbehouden is aan Nederlanders. Dat heb ik nooit uitgezocht, maar feit is dat we op internet talloze lijstjes kunnen vinden over de meest uiteenlopende onderwerpen. Ook de literatuur ontkomt daar niet aan. Zo vinden we de 100 beste boeken’, de beste Engelse boeken, de beste Franse boeken. Ik heb nog geen lijstje gevonden van de beste vrouwenboeken, hoewel er wel reclame figureert gebaseerd op het idee dat vrouwen per se bepaalde boeken moeten hebben gelezen.

Nu heb ik enige tijd geleden een presentatie samengesteld van ca. 70 boeken die naar mijn idee de moeite waard zijn om te lezen. De criteria waren: geen Nederlandse, Engelse, Duitse of Franse auteurs, omdat die boeken al bij de moderne vreemde talen worden gelezen. Ik heb mijn best gedaan om vrouwelijke auteurs te vinden en kwam op 9. Dat is nog geen 13 %. Indien ik mijn lijstje zou meten met het lijstje van de honderd beste boeken van de wereldliteratuur, zou de score vermoedelijk op een uitkomen. Het op zoek gaan naar vrouwelijke auteurs is mij ingegeven door het spook van de politieke correctheid dat nu om ons heen waart.  

De vraag is of het erg is dat maar zo weinig vrouwelijke of bijvoorbeeld zwarte auteurs voorkomen in de beste lijstjes. Naar mijn idee is dat helemaal niet erg. Ik kies geen boek op grond van het geslacht van de schrijver en kijk ook niet naar de kleur van de schrijver en ik kijk evenmin naar de vraag of er wel voldoende vrouwelijke of gekleurde personages in voorkomen. Ik kies een boek op basis van de informatie die ik heb over de auteur en de inhoud. Zo weet ik dat Marguerite Yourcenar een zeer goede schrijver is. Tijdens het lezen van haar boeken heb ik genoten. Ik vind Connie Palmen eveneens een goede schrijver, niet omdat zij vrouw is, maar omdat zij goed schrijft. Ik tel de bijvoeglijke naamwoorden en voorzetsels niet. Ik lees het verhaal en op grond van mijn leeservaring bepaal ik of ik het boek goed vind of juist niet.  Daarnaast kan het achterflapverhaal een rol spelen of de uitgever en eventuele recensies. Wanneer ik een boek tegenkom van José Saramago, koop ik dat blindelings. Ik vind Saramago een goede auteur, niet omdat hij de Nobelprijs heeft gewonnen, maar omdat ik zijn verhalen goed vind. Daarbij slaagt hij erin zijn verhalen beeldend te beschrijven. Een recensie zegt niet alles. Ik las goede recensies, maar vervolgens vielen de boeken mij tegen. Het achterflapverhaal geeft een summiere indicatie, maar een ervaren lezer weet al vrij spoedig welk vlees hij in de kuip heeft. Tenslotte speelt de uitgever nog een rol.

Kortom, vrouwen of mannen, het doet er allemaal niet toe. Laten we eens ophouden met alles te categoriseren in man, vrouw, zwart, wit, homo of hetero. Moet ik – omdat ik hetero ben – de boeken van homo’s afwijzen? Wat een onzin! Gerard Reve is een van de beste schrijvers van de Nederlandse literatuur. Datzelfde geldt voor Louis Couperus. In mijn rijtje van honderd beste boeken, komt een zwarte schrijver voor. Word ik dan aan de schandpaal genageld? Tenslotte heb ik nog even de top honderd van de wereldliteratuur geraadpleegd. Wat blijkt? 6 vrouwen. Laten we niet vergeten dat al die mannelijke auteurs allemaal uit moeders afkomstig zijn. Moeders gaven hun 50 % van hun genen. Waar zijn de mannen zonder moeders? Waar zijn de mannen zonder vrouwen?

Gepubliceerd in Trouw op 22 oktober 2020

 

Europa, een valse belofte

  Dordrecht, 04 februari 2024 In de jaren dertig van de twintigste eeuw hield Stefan Zweig drie lezingen. De eerste vond plaats in 1932 ...